6 Ton Bekliyordu, 1 Ton Aldı: Şanlıurfa’da 20 Dönüm Fıstık Bahçesinin Hesabı Şaşırttı
Şanlıurfa’da fıstık hasadı sürerken üreticinin bu yılki kazancı da merak konusu oldu. Urfanatik’in görüştüğü 20 dönümlük fıstık bahçesi sahibi, sezon başında 6 ton ürün beklediğini ancak hasatta yalnızca 1 ton fıstık alabildiğini söyledi. Kırmızı kavlak fıstığın kilogram fiyatı 700 ile 900 TL arasında değişirken, rakamlar üreticinin yaşadığı verim kaybının ekonomik boyutunu ortaya koydu.
Türkiye’nin önemli fıstık üretim merkezlerinden Şanlıurfa’da hasat sezonuyla birlikte gözler üreticinin elde edeceği kazanca çevrildi.
Fıstığın kilogram fiyatı kadar bahçeden alınan ürün miktarı, işçilik ve yıllık bakım giderleri de üreticinin cebinde kalacak rakamı doğrudan etkiliyor.
Urfanatik, Şanlıurfa’da 20 dönümlük fıstık bahçesi bulunan bir üreticinin bu yılki hasat verilerini inceleyerek gelir ve gider hesabı yaptı.
Ortaya çıkan tablo, yüksek kilogram fiyatının tek başına üreticinin kazancını göstermeye yetmediğini ortaya koydu.
20 DÖNÜMDEN 6 TON BEKLENİYORDU
Urfanatik’e bilgi veren üretici, 20 dönümlük bahçesinden bu sezon yaklaşık 6 ton fıstık almayı beklediğini söyledi.
Ancak hasat sonunda elde edilen ürün miktarı beklentinin oldukça altında kaldı.
Bahçeden yalnızca 1 ton, yani yaklaşık 1.000 kilogram fıstık alındı.
Buna göre sezon başındaki beklentinin yalnızca yaklaşık altıda biri gerçekleşti.
Rakamlar dönüm üzerinden değerlendirildiğinde fark daha da net görülüyor.
6 tonluk beklenti gerçekleşmiş olsaydı 20 dönümlük bahçede dönüm başına ortalama:
6.000 kilogram ÷ 20 dönüm = 300 kilogram ürün alınacaktı.
Gerçekleşen hasatta ise:
1.000 kilogram ÷ 20 dönüm = 50 kilogram ürün elde edildi.
Böylece üreticinin dönüm başına ürün miktarı beklenen 300 kilogram yerine yaklaşık 50 kilogramda kaldı.
VERİM BEKLENTİNİN YÜZDE 83 ALTINDA KALDI
6 tonluk beklentiye karşılık yalnızca 1 ton ürün alınması, yaklaşık 5 tonluk ürün kaybı anlamına geliyor.
Başka bir ifadeyle üreticinin beklediği ürünün yaklaşık yüzde 83’ü elde edilemedi.
Fıstık üretiminde bahçenin yaşı, sulama şartları, hava koşulları, hastalıklar, bakım uygulamaları ve ürünün “var yılı-yok yılı” gibi birçok etken verimi değiştirebiliyor.
Bu nedenle her bahçede aynı miktarda ürün alınması beklenmiyor.
Ancak Urfanatik’in görüştüğü üreticinin bahçesindeki 6 tondan 1 tona gerileyen tablo, bu sezon gelir hesabını önemli ölçüde değiştirdi.
KIRMIZI KAVLAK FISTIK 700-900 TL ARASINDA
Üreticiden alınan güncel bilgiye göre kırmızı kavlak fıstığın kilogramı 700 TL ile 900 TL arasında alıcı buluyor.
1 tonluk mevcut ürün üzerinden hesap yapıldığında üreticinin brüt satış geliri fıstığın hangi fiyattan satıldığına göre değişiyor.
Kilogramı 700 TL’den satılırsa:
1.000 kg × 700 TL = 700.000 TL
Kilogramı 900 TL’den satılırsa:
1.000 kg × 900 TL = 900.000 TL
Buna göre 20 dönümlük bahçeden elde edilen 1 ton ürünün tahmini brüt satış değeri 700 bin TL ile 900 bin TL arasında bulunuyor.
Bu rakam üreticinin doğrudan cebinde kalan para anlamına gelmiyor. Bahçenin bakım ve hasat giderlerinin de satış gelirinden çıkarılması gerekiyor.
6 TON ÜRÜN ALINSAYDI GELİR NE OLACAKTI?
Verim kaybının ekonomik boyutu, sezon başında beklenen 6 ton ürün üzerinden yapılan hesapta çok daha belirgin hale geliyor.
6 ton kırmızı kavlak fıstık kilogramı 700 TL’den satılsaydı:
6.000 × 700 TL = 4 milyon 200 bin TL
Kilogram fiyatı 900 TL olsaydı:
6.000 × 900 TL = 5 milyon 400 bin TL brüt satış geliri oluşabilecekti.
Gerçekleşen 1 tonluk hasadın 700 bin-900 bin TL’lik brüt değeriyle karşılaştırıldığında, beklenen ürünün alınamaması nedeniyle potansiyel brüt gelirde yaklaşık 3 milyon 500 bin TL ile 4 milyon 500 bin TL arasında fark ortaya çıkıyor.
Bu hesaplama ürünün tamamının belirtilen fiyatlardan satıldığı varsayımına dayanıyor.
HASATTA 5 İŞÇİ ÇALIŞIYOR
Fıstık hasadının en önemli giderlerinden birini de işçilik oluşturuyor.
Üreticinin verdiği bilgiye göre bahçede hasat için 5 işçi çalışıyor.
Her işçiye günlük 2 bin TL ödeme yapılıyor.
Buna göre 5 işçinin üreticiye günlük toplam maliyeti:
5 işçi × 2.000 TL = 10.000 TL oluyor.
Hasadın devam ettiği her gün üreticinin işçilik giderine yaklaşık 10 bin TL ekleniyor.
Toplam işçilik maliyeti ise hasadın kaç gün sürdüğüne göre değişiyor.
BAKIM GİDERİ 10 BİN TL
Üreticinin verdiği bilgiye göre bu yıl bahçe için gübre, ilaç, sulama, mazot ve elektrik gibi giderlere toplam yaklaşık 10 bin TL harcandı.
Bu rakam 20 dönüm üzerinden hesaplandığında dönüm başına yaklaşık:
10.000 TL ÷ 20 = 500 TL bakım giderine karşılık geliyor.
Buna hasat dönemindeki işçilik giderleri de ayrıca ekleniyor.
Dolayısıyla üreticinin gerçek kazancını hesaplarken yalnızca fıstığın kilogram fiyatına bakmak yeterli olmuyor.
1 DÖNÜM BAHÇE NE KADAR CİRO ÜRETTİ?
20 dönümlük bahçeden toplam 1 ton ürün alınması, dönüm başına yaklaşık 50 kilogram fıstık anlamına geliyor.
Kırmızı kavlak fıstığın 700 TL’den satıldığı senaryoda bir dönümün brüt ürün değeri:
50 kg × 700 TL = 35.000 TL
900 TL’den satıldığı senaryoda ise:
50 kg × 900 TL = 45.000 TL oluyor.
Buna göre bu bahçede bir dönümden elde edilen ürünün brüt satış değeri yaklaşık 35 bin TL ile 45 bin TL arasında değişiyor.
Ancak bu rakamdan yıllık bakım, işçilik ve diğer üretim giderlerinin çıkarılması gerekiyor.
FISTIK PAHALI AMA ÜRETİCİNİN HESABI FARKLI
Kırmızı kavlak fıstığın kilogram fiyatının 700-900 TL bandında olması ilk bakışta yüksek bir gelir izlenimi oluşturuyor.
Ancak üretici açısından asıl belirleyici unsur yalnızca kilogram fiyatı değil, bahçenin ne kadar ürün verdiği.
Urfanatik’in görüştüğü üreticinin 20 dönümlük bahçesinde sezon başında beklenen 6 tonluk ürünün yalnızca 1 tonunun alınabilmesi, bu durumu açık şekilde ortaya koyuyor.
Fiyat yüksek olsa bile ürün miktarının düşmesi, üreticinin toplam gelirini doğrudan aşağı çekiyor.
5 TONLUK KAYIP HESABI DEĞİŞTİRDİ
20 dönümlük bahçede 6 ton ürün beklenirken 1 ton fıstık alınması, üretici açısından sezonun en dikkat çekici sonucu oldu.
Mevcut 700-900 TL’lik kilogram fiyatı üzerinden 1 ton ürünün brüt değeri 700 bin TL ile 900 bin TL arasında hesaplanırken, beklenen 6 ton elde edilmiş olsaydı bu rakam teorik olarak 4 milyon 200 bin TL ile 5 milyon 400 bin TL arasında olabilecekti.
Ancak tarımsal üretimde gelir hesabı yalnızca satış fiyatından oluşmuyor.
İşçilik, bakım, sulama, ilaçlama, gübre, enerji ve diğer giderlerle birlikte özellikle ürün verimi, üreticinin sezon sonunda cebinde kalacak paranın en önemli belirleyicilerinden biri olmaya devam ediyor.
Not: Haberdeki üretim, maliyet ve fiyat bilgileri Urfanatik’in Şanlıurfa’da görüştüğü 20 dönümlük fıstık bahçesi sahibinin 2026 hasat sezonuna ilişkin verdiği bilgilere dayanmaktadır. Verim ve üretim maliyetleri bahçenin bulunduğu bölgeye, yaşına, bakım ve sulama koşullarına göre değişiklik gösterebilir. Kırmızı kavlak fıstık için belirtilen 700-900 TL kilogram fiyatı üreticinin aktardığı güncel fiyat aralığıdır. İşçilik maliyeti 5 işçi için günlük toplam 10 bin TL olup, hasadın kaç gün sürdüğü bilgisi verilmediğinden toplam işçilik gideri hesaplamaya dahil edilmemiştir.
Kaynak / Yazar: HABER MERKEZİ