Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu’nda, Suudi Arabistan’ın Türkiye’de kuracağı güneş enerjisi santralleriyle ilgili kritik proje kabul edildi. İktidarın “bütçeden pay ayrılmayacak” diyerek savunduğu düzenlemeye karşı çıkan CHP, hazırladığı muhalefet şerhiyle anlaşmanın ekonomik faturasını deşifre etti.
CEBİMİZDEN 1 LİRA ÇIKMAYACAKTI BAKIN NE ÇIKTI
CHP’li komisyon üyeleri Namık Tan, Talih Özcan, Utku Çakırözer, Oğuz Kaan Salıcı ve Yunus Emre tarafından sunulan muhalefet şerhinde, projenin Türkiye aleyhine işleyeceği savunuldu.
Rapora göre Suudi Arabistan, Sivas ve Karaman’da kuracağı iki santral için toplamda 600 milyon Euro harcayacak. Buna karşılık, Türkiye tarafından verilen 30 yıllık alım garantisi sayesinde Suudilerin kasasına toplamda 2,5 milyar Euro girecek.
CHP’li vekiller, Türkiye’nin enerji ihtiyacı olmasa bile bu elektriği satın almak zorunda kalacağını vurgulayarak; Sivas GES için 1,31 milyar Euro, Karaman GES için ise 1,17 milyar Euro ödeme yapılacağını açıkladı.
SUUDİLERİN KEMİKSİZ KAZANCI DUDAK UÇUKLATTI
Anlaşmanın içeriğine göre Suudi yatırımcılar, Türkiye’de adeta “özerk bölge” imtiyazlarıyla faaliyet yürütecek.
Proje kapsamında santrallerin kurulacağı araziler Suudilere tamamen ücretsiz verilirken; imar izinleri, altyapı çalışmaları ve kamulaştırma işlemleri bizzat Türkiye tarafından gerçekleştirilecek.
Ayrıca, Suudi şirketi; Gümrük Vergisi, Damga Vergisi, Katma Değer Vergisi (KDV), Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi temel vergilerden de tamamen muaf tutulacak.
Kendilerine bedava tahsis edilen alanlarda ürettikleri enerjiyi 30 yıl boyunca Türkiye’ye satacak olan Suudilerin, 1 koyup 4 alacağı bu “kemiksiz” kazanç modeli, devletin kaynaklarının tek taraflı bir avantajla kullandırıldığı eleştirilerini beraberinde getirdi.
BAKAN BAYRAKTAR BÖYLE TANITMIŞTI
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suudi Arabistan ziyareti kapsamında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Suudi mevkidaşı Abdulaziz bin Selman Al-Suud “Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma”ya imza atmıştı.
İmzalanan anlaşmanın ilk fazı, Sivas ve Karaman (Taşeli) bölgelerinde kurulacak toplam 2 bin megavatlık güneş enerjisi projelerini kapsıyor. Bakan Bayraktar, bu projeyle üretilecek elektriğin kilovatsaat başına 1,99 avro/sent gibi rekor bir fiyatla 25 yıl boyunca satın alınacağını belirterek, “Bu, bugüne kadar gördüğümüz en düşük fiyatlı elektrik olacak” dedi.
Yaklaşık 2 milyar dolarlık doğrudan dış finansmanla gerçekleştirilecek projede %50 yerlileştirme şartı aranacak. 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacak dev yatırımın temelinin 2027 yılında atılması, projenin tamamının ise 2029 yılında devreye alınması hedefleniyor.