ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim ve Hürmüz Boğazı’nın lojistik kapasitesinin zayıflamasıyla küresel petrol fiyatları 101 doların üzerine çıkarak son ayların zirvesine ulaştı.
Küresel enerji piyasalarında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan çatışmalar petrol fiyatlarını yukarı yönlü tetikledi. ABD tipi ham petrol ve Brent petrol kontratları cuma günü itibarıyla yüzde 1’in üzerinde değer kazandı. Washington ve Tahran yönetimleri arasındaki kırılgan ateşkesin bozulması, arz güvenliği endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Brent petrol fiyatları yüzde 1,41 artış göstererek 101,47 dolardan işlem görürken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) yüzde 1,18 yükselişle 95,93 dolara ulaştı. Günün ilk işlem saatlerinde her iki petrol türünde de yükseliş ivmesinin yüzde 3 seviyesini aştığı kaydedildi.
Hürmüz Boğazı ve arz krizi
Petrol piyasasındaki bu sert toparlanma, hafta başında iki ülke arasında sağlanan uzlaşı umutlarıyla yaşanan üç günlük düşüş serisini sonlandırdı. İran’ın ABD’yi bir aylık ateşkesi ihlal etmekle suçlaması ve ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçen askeri unsurlara ateş açılması piyasalardaki tansiyonu yükseltti. Beyaz Saray yönetimi ise düzenlenen operasyonların misilleme kapsamında olduğunu duyurdu.
İran ordusu tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin bölgedeki bir İran petrol tankerini ve sivil yerleşim birimlerini hedef aldığı iddia edildi. ABD Başkanı Donald Trump ise perşembe günü yaptığı değerlendirmede ateşkesin halen kağıt üzerinde geçerli olduğunu ifade etse de bölgedeki karşılıklı saldırılar petrol arz hattını büyük ölçüde kilitledi.
Küresel enerji nakil hattı kapalı kalmaya devam ediyor
İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı operasyonların ardından stratejik geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nda ulaşım büyük oranda durma noktasına geldi. Dünya genelindeki petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hattın kapalı kalması, enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesine neden oluyor. Tahran’ın barış teklifinde Boğaz’ın açılmasına yönelik net bir madde yer almaması fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor.